Dolar 13,5224
Euro 15,2601
Altın 802,91
BİST 1.972,56
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 5°C
Çok Bulutlu
İstanbul
5°C
Çok Bulutlu
Per 7°C
Cum 6°C
Cts 6°C
Paz 6°C

Psikoz ne demek? Psikoz manası ne?

Manası en çok merak edilen sözlerden olan Psikoz, toplumsal hayatın için çok kez duyuluyor ve ne manaya geldiği araştırılıyor. Pekala, Psikoz ne …

Psikoz ne demek? Psikoz manası ne?
A+
A-
06.01.2022
32

Manası en çok merak edilen sözlerden olan Psikoz, toplumsal hayatın için çok kez duyuluyor ve ne manaya geldiği araştırılıyor. Pekala, Psikoz ne demek? Psikoz manası ne? İşte, Psikoz sözsün anlamı!

PSİKOZ NE DEMEK?

Psikoz, niyet ve duyunun ağır oranda bozulduğu zihin durumunu tanımlamakta kullanılan genel bir psikiyatri terimidir. Psikotik epizod geçiren hastalar halüsinasyonlar görüp, delüzyonel inançlar taşıyabilir (grandiyöz yahut paranoid delüzyonlar gibi), kişilik değişiklikleri ve niyet bozukluğu gösterebilir. Bir psikotik epizod gerçek ile bağlatının kopması yahut ziyan görmesi ile karakterizedir denilebilir. Gençlerde daha sık görülen psikoz ağır bir zihinsel hastalığın belirtisi olabilir.

ETİMOLOJİ

Psikoz sözcüğü birinci sefer Ernst von Feuchtersleben tarafından 1845’te mecnunluk ve maniye alternatif olarak kullanılmıştır. Sözcük Yunanca psyche (“zihin, ruh”) ve -osis (“hastalıklı” yahut “anormal durum”) dan türemiştir Sözcük zihin bozuklukları olduğu düşünülen bozuklukları, hudut sistemindeki bir bozukluktan türediği düşünülen nevrozdan ayırmak için kullanılmıştı.

GENEL BAKIŞI

Genel psikiyatride psikoz ağır akıl hastalığının semptomu olarak kabul edilir, ama kendisi bir diyagnoz sayılmaz. Her ne kadar yalnızca makul bir ruhsal yahut fizikî durumla ortasında temas olmasa da, bilhassa şizofreni, bipolar bozukluk ve ağır klinik depresyon ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıyeten psikotik duruma yol açabilecek, saptanabilir fizikî patolojiler de vardır, beyin zedelenmesi yahut öteki nörolojik bozukluklar, lupus ve alışkanlık oluşmuş uyuşturucu hususların kullanımının geri çekilmesi üzere.

Psikoz terimi, bir kişinin davranışları sebebiyle suçlanamayacağını ortaya koyan ve hukuksal bir terim olan mecnunluk kavramından ayrıştırılmalıdır. Benzeri bir formda, bir kişilik bozukluğu olan psikopatiden de farklıdır. Her ne kadar yaygın görüş ikisini birebir biçimde ele almakta ve psiko olarak kısaltmakta ise de, psikoz psikopatinin temel özellikleriyle benzerlik taşımaz; bilhassa şiddet istikameti psikoz da nadiren görülürken, gerçeklik duyusunun bozulması ve kaybolması da psikopatide nadiren görülür.

Psikoz ayrıyeten deliryum durumundan da ayrıştırılmalıdır, çünkü bir psikotik birey yüksek seviyede entelektüel emek isteyen işleri şuuru açıkken yapabilir. Son olarak, zihinsel hastalıktan da ayrıştırılmalıdır. Psikoz öteki zihinsel hastalıkların bir semptomu olarak görülebilir. Lakin tanımsal bir kavram olarak kendi başına bir hastalık sayılır. Örneğin, şizofrenili bireyler psikoz içermeyen uzun devirler geçirebilir ve bipolar bozukluğu ve depresyonu olan şahıslarda de psikozsuz duygudurum semptomları olabilir. Aykırısı biçimde, kronik zihinsel hastalığı olmayan birisinde, ağır gerilim yahut bir advers ilaç reaksiyonu nedeniyle psikoz oluşabilir.

Psikoaktif hususların kullanımı sonrası gerçekleşen psikotik durumlar bilhassa dozaşımı, kronik kullanım ve kullanmayı bırakma (geri çekilme) ile ilişkilendirilebilir. Belli bileşikler başkalarına oranla daha yüksek bir psikoza yol açma muhtemelliğine sahiptirler ve kimi bireyler başkalarına oranla daha hassas olabilirler. Makul ‘sokak’ unsurları, örneğin kokain, amfetamin, PCP ve halüsinojenler psikoz gelişimiyle bağlantılıdır. Antikolinerjik ilaçlar (atropin, skopolamin, Datura stramonium) ve birçok antihistamin de kimi şahıslarda psikoza yol açabilir.

Merkezi hudut sisteminde genel depresan tesirleri olan hususlar kullanımları sırasında ekseriyetle psikoza neden olmazlar ve aslında kimi insanlarda semptomların tesirlerini azaltabilirler. Ama bu tip hususların kullanımına son verilmesi (geri çekinilmesi) bilhassa tehlikeli olabilir, psikoz yahut deliryuma neden olabilir.

Ruhsal gerilimin de psikotik durumlarda hissesi olduğu ve bunları tetiklediği bilinmektedir. Hem hayat boyunca olmuş çeşitli travmatik olayları barındıran bir geçmişin hem de yeni karşılaşılmış olan gerilimli bir olayın psikozun gelişiminde hissesi olduğu bilinmektedir. Bu durum gerilimin tetiklediği kısa periyotlu psikoz kısa müddetli tepkisel psikoz (veya kısa reaktif psikoz) olarak anılır.

Uykusuzluk psikozla ilişkilendirilmiş olmakla birlikte, çoğunluk için büyük bir risk faktörü olduğuna dair fazla delil yoktur. Birtakım şahıslar hipnogojik yahut hipnopompik halüsinasyonlar geçirse de bunlar olağan uyku fenomenleri olup psikozun belirtilerinden sayılmaz.

1960’lar ve 1970’lerde psikoz karşı kültür eleştirmenlerinin ilgi odağı olmuştur. Bunlar psikozun illa ki bir hastalık olması gerekmediğini, tahminen gerçeklik inşa etmenin yalnızca farklı bir yolu olabileceğini öne sürmüşlerdir. Örneğin, R. D. Laing psikozun, gibisi görüşlerin beğenilen karşılanmayacağı bir durumda yaşayan şahısların tasalarını sembolik bir formda tabiri olarak görmüştür. Ayrıyeten psikozun güzelleştirici (şifa) ve manevî tarafları olan transandantal bir tecrübe olduğunu tez etmiştir.

Bununla birlikte, genel olarak, psikozun teşhis ve bilimsel incelenmesindeki gelişmeler biyoloji, bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji temelli teorilerin kabul edilmesine yol açmıştır. 1990’lardan beri, ABD ve Avrupa’da yalnızca bir iki saygın pratisyen psikoza bu bilimsel çerçevedeki kaynaklar dışında yaklaşmıştır.

Antipsikotik ilaçlar psikozun tedavisinde kullanılmaktadır ve potansiyel olarak semptomları nispeten süratli bir halde azaltabilir yahut yok edebilirler. Bugün birçok klinik standart tertipleri tarafından bilişsel davranışsal terapi psikoz için tesirli bir ruhsal tedavi olarak önerilmektedir.

Gündem

Haberler Times