DOLAR 8,3465
EURO 9,6728
ALTIN 504,359
BIST 1112,37
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 17°C
Sağanak Yağışlı

Kovid 19 için hem ilaç üreten hem aşı geliştiren tek tesisi birinci kere DHA görüntüledi

tarafından görüntülendi. Aşının geliştirildiği yüksek biyogüvenlikli BSL 3 laboratuvarında yüzbinlerce doz aşının üretimi de sağlanabilecek …

Kovid 19 için hem ilaç üreten hem aşı geliştiren tek tesisi birinci kere DHA görüntüledi
28.07.2020
74
A+
A-

tarafından görüntülendi. Aşının geliştirildiği yüksek biyogüvenlikli BSL 3 laboratuvarında yüzbinlerce doz aşının üretimi de sağlanabilecek. Tesis, bu özelliğiyle de ülkemizde tek olma özelliği taşıyor. 

Koronavirüs tedavisinde Sıhhat Bakanlığı‘nın tedavi protokolünde yer alan ilaçların tamamının üretimi ve yeni geliştirilen, birkaç aya kadar da insan denemelerine başlanacak olan aşı çalışmaları, Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi’nde yer alan 140 bin metrekare alanda konseyi yarım asırlık Koçak Farma tesislerinde yapılıyor. Koçak Farma Genel Müdürü ve CEO’su İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Hakan Koçak, tesisin Kovid tedavisinde kullanılan tüm ilaçların üretimi ve aşı çalışmasının tıpkı çatı altında yapıldığı tek merkez olma özelliği taşıdığını söyleyerek “Firmamızda Kovid 19 tedavisi ile ilgili hem birçok ilacı üretiyor, hem de aşı çalışmaları yürütüyoruz. Hidroksiklorokin (sıtma ilacı) favipiravir (antiviral ilaç) enoksaparin ve dipiridamol (pıhtı önleyici ve kan sulandırıcı ilaçlar), deksametazon (kortizon), azitromisin (antibiyotik) üzere Kovid tedavi protokolünde yer alan ilaçların hepsini üretiyoruz ve birebir vakitte hastaların dayanak tedavisinde değerli bir yeri olan serumları da Ayazağa’daki tesislerimizde tam kapasiteyle üretmeye devam ediyoruz. Kısaca Kovid 19 ile gayrette ülkemize yerli ve ulusal üretimle tam takviye vermeye çalışıyoruz” dedi.

“YÜKSEK GÜVENLİKLİ LABORATUVARDA ÜRETİM DE YAPABİLECEĞİZ”

Aşı ile ilgili ar-ge çalışmalarını da tamamladıklarını vurgulayan Dr. Koçak, şu bilgileri verdi: “Bu aşı projesi büsbütün firmamızın bir projesi. Firmamız zati aşı üretiminde yıllardır tecrübesi olan bir firma. Virüs aşıları konusunda hayli uzun yıllardır tecrübemiz var. Bu çalışmamızı yürüten bilim insanları da kendi bünyemizde yer alan alanında epeyce ehil şahıslar. Biz Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onaylı ar-ge merkeziyiz. Burada yaklaşık 100 bilim insanı çalışıyor ve bunların bir kısmı da bu Kovid aşısı projesini yürütüyor. Aşı çalışmalarımızı yürüttüğümüz BSL 3 yani yüksek biyogüvenlik düzeyi olan laboratuvarımızda aşı üretim alanımız da mevcut. Burada yapılan aşı çalışmaları sonuçlandığında, üretimini de tekrar kendi bünyemizde, kendi tesislerimizde yapacağız. Türkiye’de hem laboratuvar hem de yüksek biyogüvenlik seviyesinde aşı üretim imkanı olan tek merkeziz.”

“ÜÇ AY İÇİNDE İNSAN DENEMELERİ BAŞLIYOR”

Kovid aşısında hayvan deneyleri basamağına başladıklarını anlatan Dr. Koçak, 3 ay içerisinde insan denemelerine de başlayacaklarını açıklayarak “Yaklaşık 3 ay içerisinde hayvan deneylerini, yani preklinik çalışmaları bitirip insanlardaki faz çalışmalarına geçmeyi planlıyoruz. Bu faz çalışmaları da yaklaşık 6 ay sürecek. Sonuçlar olumlu olursa 2021’in ortalarında bizim aşımız da kullanım için hazır olacak. Hayvan çalışmalarında aşı hem deney hayvanlarına değişik dozlarda uygulanıyor, hem de hayvanlarda bağışıklık karşılığı oluşturuyor mu, rastgele bir yan tesir oluşuyor mu; bunlara bakıyoruz. Şu ana kadar yaptığımız çalışmalar pek yeterli sonuçlar verdi. Bağışıklık karşılığı uygun seviyede oldu, yan tesir de gözlemlemedik. Lakin asıl bağışıklık cevabını insanlarda yapılacak olan faz çalışmalarında göreceğiz. Dünyada yürütülen öteki aşı çalışmalarında da ne kadar müddetliğine bağışıklık oluşturacağına dair şimdi net bir sonuç yok. Lakin aşılar insanlara uygulandıktan sonra takip edilecek ve 6 aylık, 1 yıllık, 2 yıllık dönemlerde antikor seviyeleri saptanarak ne kadar mühletle devam ettiği ortaya çıkacak” dedi.

“6 MİLYON DOZLUK AŞI ÜRETİM KAPASİTEMİZİ DAHA DA ARTIRABİLİRİZ”

Şayet çalışmalardan başarılı sonuçlar alınırsa aylık yaklaşık 6 milyon doz aşı üretim kapasiteleri olduğuna değinen Dr. Hakan Koçak, gereksinime nazaran bu kapasitenin daha da artırılabileceğine işaret etti ve şöyle devam etti:

“Çalışmalarımız istediğimiz üzere olumlu bir halde sonuçlanırsa, aşı üretim çalışmalarına daha evvelden de başlayıp belirli bir stok da yapabiliriz. Yani ülkemizde aşının üretimi açısından bir derdimiz yok. Türkiye’de şu anda Sanayi Bakanlığı tarafından onaylanan 7 tane aşı çalışması yürütülüyor. Hepsi değişik evrelerde şu anda. Şimdi beşerler üzerinde denenmeye başlanmadı. Pandeminin başından bu yana geçen müddet içerisinde hastalığın tedavisi ile ilgili protokoller oturdu. Bu ortada da Kovid tedavisinde kullanılan birçok ilacın yerli üretimi yapıldı. Şu anda Türkiye’de Kovid tedavisinde kullanılan bütün ilaçları yerli olarak üretme kapasitesine sahibiz. Bu pandemide de gördük ki ülkeler ilaç ya da aşıları evvel kendi beşerlerine temin etmeye çalışıyor. Bu nedenle de ülkemizdeki yerli üretimler kritik ehemmiyet taşıyor.”

ANA LABORATUVARDAKİ REAKTÖR ENDÜSTRİYEL ÜRETİMİ DE SAĞLAYACAK

Koçak Farma yerli Kovid aşısı bilim grubunda yer alan Veteriner Doktor ve Viroloji Uzmanı Dr. Engin Alp Önen ise aşı çalışmasında kullandıkları virüsü Sıhhat Bakanlığı’ndan temin ederek aşı geliştirme çalışmalarına başladıklarını anlatarak, “Sağlık Bakanlığı’ndan aldığımız karakterize edilmiş virüs suşunu, hücre çizgilerini enfekte virüs bankalarında tutuyoruz ve bunları eksi 86 derecedeki özel dolaplarımızda saklıyoruz. Ana hücre bankasından başlayarak çalışma hücre bankaları ve daha sonra bir serinin üretimine yanlışsız yola çıkıyoruz. Laboratuvardan son esere kadar devam eden bütün süreçler bu biçimde başlıyor” dedi. Aşı denemeleri için temin edilen virüsün farklı proseslerle evvel birkaç litre hacme ulaştırıldığını belirten Dr. Önen, şöyle devam etti:

“Ana laboratuvarımızdaki reaktörde başlangıç üretimini daha büyük çapta, endüstriyel boyuta getirme imkanımız oluyor. Yani 100-200 bin doz aşı üretebilmek için daha yüksek hacimlere çıkılması gerekiyor. Üretilecek olan aşı dozuna nazaran başlangıçtaki 500 mililitrelik ya da birkaç litrelik hacimler, 20-25, gerekirse 250 litreye kadar yükseltiliyor ve laboratuvar hacminin dışında endüstriyel boyutta üretim yapılmasını sağlıyor. Bu sayede de yüzbinlerce, hatta milyonlarca doz aşı üretimi mümkün oluyor.”

“60 FAREYE DEĞİŞİK DOZLARDA UYGULADIK”

Kullanılan deney hayvanlarının özelliklerini de anlatan Dr. Önen, “BALB/C ırkı deney hayvanları kullanıyoruz bu çalışmada. Bunlar daha evvel kayıtlı ve ruhsatlı bir laboratuvardan temin ediliyor ve burada çoğaltabiliyoruz. Güvenlik ve aktiflik çalışmalarında kullanılıyor bu fareler. Biz şu anda preklinik basamaktayız, hayvan deneylerini tamamlamak üzereyiz. 10’lu kümelerden oluşan toplamda 60 deney faremiz var. Her kümeye farklı dozlarda aşıyı çift toz halinde, yani Rapel aşılama dediğimiz pekiştirme dozu ile uyguluyoruz. İkinci aşılamadan 14 gün sonra, hayvanı canlı virüsle enfekte ederek hastalığa geliştirdiği bağışıklık cevabını çeşitli testlerle izlemeye çalışılıyoruz. Buna nazaran de aşının birinci evredeki güvenliği ve aktifliği değerlendirilmiş olunuyor. Bundan sonraki basamaklarda ise daha büyük hayvanlarda yani primatlarda, maymunlarda denemeler yapılıyor. Sonra da insan çalışmalarına geçiliyor. Çalışmanın bu kademesinde fare kullanılmasının maksadı, bu hayvanların Kovid 19 çalışmaya en elverişli cins olması. Zira onlarda da bizdeki üzere ACE 2 reseptörü var ve birebir beşerdeki üzere Kovid onlarda da pnomoniye yol açıyor” diye konuştu.

AKTIFLIĞI DAHA YÜKSEK BİR AŞI ÇEŞIDI

Aşı çalışmalarında 2-3 ay içerisinde hayvan deneylerini bitirip istekli insan denemelerine geçmeyi planladıklarını anlatan Dr. Önen kelamlarını şöyle noktaladı:

“Ondan sonra da 6 ay boyunca insan çalışması sürecek. Çalışmanın bu basamağı sonuçlandığında ise aşının muhakkak dozlardaki aktifliğini gözlemlemiş olacağız. Böylelikle ona nazaran aşının formülasyonu üzerinde çalışacağız ve üretebileceğiz. Biz inaktif aşı teknolojisini kullanmayı tercih ettik. Zira bu teknoloji asırlardır var olan, kolay uygulanabilir ve milyonlarca doz üretim yapmaya imkan tanıyan bir prosedür. İnaktif aşılar tıpkı vakitte virüsün tamamı inaktif edilerek kullanıldığı için, daha fazla antijenik yapı içeriyor. Bu da aşının aktifliğini yükseltiyor. İnaktif yani zayıflatılmış virüsle yapılan canlı aşılar, yüzyıllardır üretilen ve kullanılan, üzerinde derin bir deneyimin elde edildiği aşılar. Kâfi bağışıklığı oluşturduğu ve gereğince de inançlı olduğu günümüze kadar biliniyor. Biz de bu nedenle Kovid’e karşı bu usulle aşı geliştirme kararı alarak yola çıktık.”

– Tekirdağ

Kaynak: DHA

Haberler Times

ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.