DOLAR 8,1101
EURO 9,6998
ALTIN 452,089
BIST 1414,11
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 14°C
Sağanak Yağışlı

Günümüz uçak motoru teknolojilerinin olumlu istikametlerini harmanlayan motor: Open Rotor

Havacılık dalı, iklim değişikliğine olumsuz manada katkı yapan oyuncuların başında gelmekte. Sivil havacılık dalında kullanılan yolcu …

Günümüz uçak motoru teknolojilerinin olumlu istikametlerini harmanlayan motor: Open Rotor
21.12.2020
53
A+
A-

Havacılık dalı, iklim değişikliğine olumsuz manada katkı yapan oyuncuların başında gelmekte. Sivil havacılık dalında kullanılan yolcu uçaklarının hem yakıt tüketimi hem de emisyon oranları olarak yaptığı olumsuz katkıyı azaltmak ismine uzun bir müddettir önemli çalışmalar yapılmakta. Bu çalışmalardan biri de propfan ya da günümüzde tercih edilen ismiyle “Open Rotor” motor teknolojisi.

Birbirine zıt istikamette dönen iki sıra açık kanatçıklardan oluşan ve bunların da açıkta durmasından ötürü open rotor olarak isimlendirilen mimariyi en kolay haliyle turboprop ile turbofan motorların bir karışımı olarak tabir etmek mümkün. Sürat ve performans manasında bir turbofan motora, yakıt iktisadı açısından ise bir turboprop motora benzetebileceğimiz mimari, bu sayede %30’a yakın yakıt tasarrufu vadediyor.

Open rotor motorların ana yapısı, jetle birebir. Jet motoru mantığıyla çalışan sistemde, paller açıkta olduğu için itkinin büyük bir kısmını oluşturan soğuk hava akışı burada daha yüksek bir oranda ortaya çıkıyor. Bu da çok daha verimli bir motor demek. Pallerin klasik jet motorları üzere nacelle (bir uçağın kanadında bulunan ve motorları ihtiva eden kapalı kısım) içinde değil de dışarıda tutulmasının tek nedeni ise yalnızca daha yüksek oranda hava akışı sağlamak değil.

Nacelle’den kurtulan motorların değerli bir avantajı da uçağın hafiflemesi olarak karşımıza çıkıyor. Bu sayede uçağa ek yük oluşturmadan büyütülme mümkünlüğü bulunan motorlar, çok daha fazla soğuk hava soluyacakları için daha verimli hale gelebiliyor. Esasen tasarım basamağında bulunan open rotor’lar da mevcut motorların en az iki katı büyüklüğe sahip.

1980’lerden beri geliştirilme basamağında olan bu motorlar, ne yazık ki hala daha ticari olarak karşımıza çıkamadı. Bu alanda en önemli yarımlardan birini yapan Fransa merkezli çokuluslu uçak ve roket motoru üreticisi Safran, teknolojinin demo sürümünü 2017 yılında gösterebildi. Şirkete nazaran ise gerçek dünya ortamında çalışan bir eseri görmek için şimdi vakte gereksinimimiz var.

Open rotor’ların mevcut haliyle hanesine eksi olarak yazılabilecek bir öbür konu da bunların sahip olduğu gürültü sorunu. Standart bir turbofan motora kıyasla çok daha sesli çalışan open rotor’lar bu manada, mevcut halleriyle yolcu uçakları için çok uygun olmayabilir.

Open rotor teknolojisine ABD’li General Electric ve Pratt&Whitney üzere şirketler de önemli yatırım yapıyor. Teknolojinin, günümüzde üç boyutlu baskı metotlarının de getirdiği artılarla çok daha süratli hayata geçirilme ihtimali bulunuyor. Bakalım gelişen teknoloji sayesinde havacılık bölümü, iklim değişikliğine olan olumsuz katkılarını ne kadar müddette ve oranda azaltacak.

Kaynakça https://twitter.com/sinan1sal/status/1340366667826782214/photo/4 https://www.youtube.com/watch?v=_zdZBArq5gA

ETİKETLER: , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.