DOLAR 8,0374
EURO 9,6378
ALTIN 454,789
BIST 1407,76
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 15°C
Parçalı Bulutlu

Enflasyondaki yükselişin birkaç ay daha sürmesi bekleniyor

Investing.com – 21 Ocak PPK toplantı özetini yayımlayan TCMB raporunda, kısa vadede hayli tesirli olan arz taraflı enflasyonist ögeler nedeniyle …

Enflasyondaki yükselişin birkaç ay daha sürmesi bekleniyor
28.01.2021
56
A+
A-

Investing.com – 21 Ocak PPK toplantı özetini yayımlayan TCMB raporunda, kısa vadede hayli tesirli olan arz taraflı enflasyonist ögeler nedeniyle yıllık enflasyonun birkaç ay daha üst taraflı seyredebileceğine dikkat çekildi.

PPK özetinde öne çıkan noktalar şöyle:

  • İşlenmiş ve işlenmemiş besin yıllık enflasyonları sırasıyla yüzde 15,52 ve yüzde 26,34 olmuştur. Mevsimsellikten arındırılmış taze meyve ve zerzevat fiyatları Kasım ve Aralık aylarında birikimli yüzde 10 civarında artmıştır. Taze meyve ve zerzevat dışı besin kümesinde, memleketler arası fiyatlardaki sert yükselişler ve birikimli döviz kuru tesirleri belirleyici olmuştur. Temel besin eserlerinden yumurta, beyaz et, pirinç ve bakliyat fiyatlarındaki güçlü artış eğilimi devam etmiştir. İşlenmiş besin fiyatlarında ekmek ve tahıllar yükselişini sürdürürken, katı ve sıvı yağlardaki yüksek oranlı artışlar sürmüştür. Katı ve sıvı yağ kümesinde son dört ayın birikimli artışı yüzde 20’yi aşmıştır. Yüksek frekanslı bilgiler, çiğ süt referans fiyatındaki artışın ilgili besin eserlerine geniş bir yayılımla yansıdığına işaret etmektedir.
  • Güç kümesinde fiyatlar Aralık ayında yüzde 1,47 oranında artmış, yıllık enflasyon yüzde 5,64’e yükselmiştir. Bu artışın ana sürükleyicisi milletlerarası petrol fiyatlarındaki artışa bağlı olarak yüzde 3,5 oranında artan akaryakıt fiyatları olmuştur. Ocak ayında Türk lirasındaki bedel karına rağmen ham petrol fiyatlarının daha yüksek bir oranda artması ve yönetilen fiyatlarda yapılan artışlarla, küme enflasyonunun yükselişini sürdürmesi beklenmektedir.
  • Temel mal fiyatları Aralık ayında yüzde 1,42 oranında artmış, küme yıllık enflasyonu 1,92 puan yükselerek yüzde 17,24 olmuştur. Gecikmeli döviz kuru tesirleri ve memleketler arası metal fiyatlarındaki artış eğilimine bağlı maliyet baskıları ve toplam talep şartları sağlam mal kümesi fiyatlarındaki güçlü artış eğilimini desteklemektedir. Sağlam mal fiyatlarındaki süratli artışların alt kalemlere yayıldığı gözlenirken, küme yıllık enflasyonu yüzde 30,40’a ulaşmıştır. Döviz kuru geçişkenliğinin daha gecikmeli gözlendiği başka temel mallar enflasyonundaki kademeli yükseliş devam etmiştir. Giysi ve ayakkabıda ise zayıf seyreden talep şartları fiyatların bir yıl evvelki düzeyinin altına düşmesine neden olmuştur. Şura, sektörel talep şartlarındaki salgın kaynaklı ayrışmanın enflasyona tesirlerini kıymetlendirmiş ve önümüzdeki devirde giysi kümesine yönelik turizm kaynaklı üst taraflı risklere işaret etmiştir.
  • Ham petrol fiyatları, bir evvelki PPK periyodunu takiben güçlü bir artış kaydetmiştir. Buna ek olarak, başta ziraî eserler ve endüstriyel metaller olmak üzere güç dışı emtia fiyatlarında süregelen yükseliş eğilimi üretici ve tüketici enflasyonunu olumsuz etkilemektedir. İmalât sanayiinde temel girdi sağlayıcıları olan kâğıt ve ana metal dallarında enflasyon epeyce yüksek seyretmektedir. Bu ve kontaklı kesimlerde tedarik müddetlerinin uzamasıyla arz kısıtları daha besbelli hale gelmiştir. Üretici enflasyonunun yüksek seyrinde öne çıkan başka kalemler bitkisel yağlar, hayvan yemleri, taşıt ve elektronik eserlerdir. Bu kalemler, besin ve güçlü mallar kanalıyla tüketici enflasyonu üzerinde tesirli olmaktadır. Konsey, Türk lirasındaki değerlenmeye karşın enflasyonist baskıların sürmesinde emtia fiyatlarının kıymetli rol oynadığına işaret etmiş ve önümüzdeki aylara ait üst istikametli risklere dikkat çekmiştir.
  • Salgın devrinde sağlanan yüksek kredi büyümesinin birikimli tesirleriyle güç kazanan iç talebin cari süreçler istikrarı üzerindeki olumsuz tesiri devam etmektedir. Son periyotta artış gösteren hadise sayılarına bağlı olarak bilhassa Avrupa ülkelerinde iktisadi faaliyet yavaşlamakla birlikte, salgın kısıtlamalarının imalat sanayi faaliyetini kapsamıyor olması ihracat görünümünü desteklemektedir. İthalat talebinde kısmi bir yavaşlama gözlenirken, altın ithalatı tarihi ortalamaların üzerindeki seyrini korumaktadır. Heyet, yurt içi yerleşiklerin dolarizasyon eğiliminin dış istikrara yansımalarını değerlendirirken, altın ticaretine ait dinamikleri tartışmıştır.
  • İç talep şartları, döviz kuru başta olmak üzere birikimli maliyet tesirleri, memleketler arası besin ve öteki emtia fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyon beklentilerindeki yüksek düzeyler, fiyatlama davranışları ve enflasyon görünümünü olumsuz etkilemeye devam etmektedir. Kasım ve Aralık PPK toplantılarında gerçekleştirilen güçlü nakdî sıkılaştırmanın krediler ve iç talep üzerindeki yavaşlatıcı tesirlerinin daha besbelli hale gelmesi beklenmekte, böylece enflasyon üzerinde tesirli olan talep ve maliyet ögelerinin kademeli olarak zayıflayacağı öngörülmektedir.
  • Öte yandan, milletlerarası emtia fiyatlarındaki gelişmeler, birtakım dallarda barizleşen arz kısıtları ile gerçekleştirilen fiyat ve yönetilen fiyat ayarlamaları, orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki değerini korumaktadır. Kredilerdeki yavaşlamanın gecikmeli tesirlerinin önümüzdeki periyotta belirginleşmesi beklenmekle birlikte, kısa vadede epeyce tesirli olan arz taraflı enflasyonist ögeler nedeniyle yıllık enflasyonun birkaç ay daha üst taraflı seyredebileceği bedellendirilmektedir. Taban fiyatın bilhassa hizmet fiyatları kanalıyla oluşturacağı ek enflasyon katılığı, para siyasetindeki sıkı duruşun geçmiş öngörülere kıyasla daha uzun bir müddet korunmasını gerektirmektedir. Sıkı mali duruş; enflasyon beklentileri, fiyatlama davranışları ve finansal piyasa gelişmeleri bağlamında dışsal ve süreksiz oynaklıklara karşı değerli bir tampon fonksiyonu görecektir.
  • Bu doğrultuda Şura, 2021 yılsonu varsayım maksadını dikkate alarak, enflasyonda kalıcı düşüşe ve fiyat istikrarına işaret eden güçlü göstergeler oluşana kadar sıkı para siyaseti duruşunun kararlılıkla uzun bir süre sürdürülmesine karar vermiştir. Enflasyonda kalıcı düşüşe ve fiyat istikrarına işaret eden güçlü göstergeler kapsamında enflasyonun ana eğilimi ve fiyatlama davranışlarına ait göstergeler, yayılım endeksleri, talep ve maliyet ögeleri ve enflasyon beklentilerinin kestirim ufku içerisinde amaçlarla ahengi yakından izlenecektir. Gerekmesi durumunda ek nakdî sıkılaşma yapılacaktır. Ek sıkılaştırma, mevcut dataların yanı sıra, elde edilecek her türlü yeni datanın enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarında orta vadeli gaye patikasından sapma riskine işaret etmesi durumunda önden yapılacaktır.

Müellif: Necdet Erginsoy

Haberler Times

ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.