DOLAR 8,196
EURO 9,6623
ALTIN 502,2
BIST 1152,63
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 21°C
Gök Gürültülü

Çocuklarda diş çürüğüne dikkat

Çocuklarda diş çürüğüne neden olan faktörleri açıklayan Pedodonti Bilirkişisi Diş Tabibi Dr. Özge Bektaş, çocuk diş hekimliğinde öncelikli …

Çocuklarda diş çürüğüne dikkat
08.07.2020
43
A+
A-


Çocuklarda diş çürüğüne neden olan faktörleri açıklayan Pedodonti Bilirkişisi Diş Tabibi Dr. Özge Bektaş, çocuk diş hekimliğinde öncelikli mevzunun; nizamlı ağız bakımı ve plak birikiminin önlenmesi ile illetin oluşmadan engellenmesi olduğuna vurgu yaptı.

Beykent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Özge Bektaş, çocuklarda diş çürüğü ve tedavi sistemlerini anlattı. Dr. Bektaş, diş çürüğünün, karyojenik (çürük yapıcı) plak bakterilerinin karbonhidratları fermente etmesiyle oluşan organik asitlerin, dişin mineralize olan mine ve dentin dokularını parçalamasıyla ortaya çıkan enfeksiyöz bir hastalık olduğunu belirterek, “Dünya umumunda görülen en yaygın enfeksiyöz hastalıklardandır. İlerleyici tabiatı nedeniyle tedavi edilmediği durumlarda diş ve etraf dokuların enfeksiyonuna yol açtığı üzere umum vücut sıhhatini da olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle öncelikle diş çürüğünün başlamadan evvelki aşamalarına yönelik ağız hijyen alışkanlıklarının kazandırılması, müsait esirgeyici ve önleyici pratiklerin geliştirilmesi; çürük belirtisinin birinci görüldüğü aşamada ise çocuğa ve illetin şiddetine elverişli kişisel tedavi usulleri uygulanmalıdır.” dedi.

ÇÜRÜĞE NEDEN OLAN 4 ANA FAKTÖR

Çocuklarda diş çürüğünün sebeplerine değinen Özge Bektaş, “Diş çürüğüne neden olan faktörler çocuklarda hem çürüğün başlamasından hem de çürüğün gelişiminden sorumludur. Genetik faktörlerin tesiri olmasına karşın diş çürüğü esas olarak etraf koşullarından etkilenen kazanılmış bir hastalıktır. Çürük lezyonunun oluşabilmesi için tıpkı anda karşılıklı olarak birbirini etkileyen 4 ana faktörün bulunması gerekir” diye konuştu.

Pedodonti Eksperi Özge Bektaş, birbirini etkileyen bu dört ana faktörü açıkladı:

1.DİŞİN ÇÜRÜK OLUŞUMUNA YATKIN OLMASI

“Çürüğün oluşması için öncelikle, ağız içinde çürüğe yatkın bir dişin bulunması gerekir. Dişlerin çürüğe karşı yatkınlığını artıran faktörler kısaca; dişin yapısal özelliği, dişlerdeki çapraşıklığa yol açan anormal sıralanmalar, dişin gelişimsel bozuklukları ve dişin yeni sürmüş olması şeklindedir”

2.PLAK

Çürüğün oluşumunda ve ilerlemesinde diş yüzeyinde bulunan mikroorganizmaların oluşturduğu plak kıymetli rol oynamaktadır. Bu nedenle bilhassa besin birikiminin ağır olduğu art dişlerin birbirleri ile temas ettikleri yerlerde plak birikimi ve çürük gelişiminin önlenmesi için dinamik plak kontrolü(düzenli diş fırçalama ve diş ipi tasarrufu ile) sağlanmalıdır.

3.KARYOJENİK BESINLER

Diş çürüğünün oluşumunda karbonhidratların çürük yapıcı bakteriler tarafından parçalanarak asit ortaya çıkarması tesirlidir. Bu nedenle mahsusen ara öğünlerde şekerli ve asitli besinlerin tüketilmemesi gerekir. Proteinler ise hem dişin gelişimi sırasında hem de dişler çıktıktan sonra kesinlikle tüketilmelidir. Peynir mahsusen şekerli besin tüketimi sonrası dişleri çürüğe karşı korumaktadır.

4.GIDALARIN AĞIZDA KALMA MÜHLETI

Yumuşak ve diş yüzeyindeki temizlenemeyen girintili çıkıntılı nahiyelere kolaylıkla yapışabilen besin çeşitleri ağız ortamında uzun mühlet kalmaktadır. Mahsusen öğün aralarında atıştırma biçiminde tekrarlanan karbonhidrat içerikli azık alımı ve bebeklerde gece uykusundan önce/uyku arasında yapılan beslenme bakterilerin diş yüzeyinde çoğalmasına ve çürüğe neden olmaktadır.

ÇOCUKLARDA DİŞ ÇÜRÜĞÜ NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Dr. Bektaş, çocuk diş hekimliğinde öncelikli mevzunun; tertipli ağız bakımı ve plak birikiminin önlenmesi ile illetin oluşmadan engellenmesi olduğuna vurgu yaparak, “Tedavinin geciktiği ve çürüğün ilerlediği durumlarda ise umum olarak ağızda dişin sağlıklı olarak tutulması gayesiyle çürüğün temizlenerek münasebetli materyallerle tedavisinin yapılması, çok seviyede ilerlemiş çürüklerin tedavisi için ise enfeksiyona neden olma riski nedeniyle çekim süreci yapılması gerekmektedir.” dedi.

Pedodonti Kompetanı Diş Tabibi Dr. Özge Bektaş, gözetici ve tedaviye yönelik pratikleri tüm ayrıntılarıyla anlattı:

Ağız hijyen eğitimi: Diş çürüğüne neden olan plağın mekanik olarak kaldırılmasında; fırçalama ve ara yüz temizliği(diş ipi kullanımı) değerli ölçüde yan almaktadır.

Plak denetimine birinci süt dişinin sürmesiyle başlanmalıdır. Bebeklerin dişleri suyla ıslatılmış bir gazlı bez ile ya da parmak fırçaları ile her beslenmeden sonra kesinlikle temizlenmelidir.

ÇOCUKLARIN DİŞ FIRÇASI NASIL OLMALIDIR?

“Çocukların kullanacağı diş fırçalarının boyutları yaşlarına iyi, kılları orta sertlikte ve kıl demetlerinin uçları yuvarlatılmış olmalıdır. Çocukların el becerileri sonlu olduğundan diş fırçasının sapının çocuğun rahatça kavrayabilmesi için geniş olması kıymetlidir. Elektrikli diş fırçaları daha kısa müddette tesirli bir paklık sağladığı ve çocuğun ağız hijyenine yönelik motivasyonunu artırdığı için önerilmektedir. Ayrıyeten diş fırçaları nizamlı aralıklarla değiştirilmelidir.

DİŞLER NE DEVIR FIRÇALANMALIDIR?

Umumi olarak sabah ve akşam günde en az iki kere dişler fırçalanmalıdır. Çürük yapıcı besinlerin alınmasından 10 dk. sonra plak pH’ı en düşük seviyeye inmektedir. Bu nedenle diş temizliğinin yemeklerden sonra birinci 10 dk. içerisinde yapılması ile çürüğün kıymetli nispette azaldığı bilinmektedir. Lakin asitli azıklar (portakal, limon gibi) yenildiği/içildiği  durumlarda mine yüzeyini aşındırmamak için dişler 30 dakika sonra fırçalanmalıdır. Yatmadan evvel de dişler kesinlikle fırçalanmalı ve ağız çalkalanmamalıdır. Zira tükürüğün azaldığı uyku durumunda çürük daha kolay oluşmaktadır. Buna ek olarak florür içerikli diş macununun dişler üzerinde kalması dişin çürük oluşumuna karşı direncini artırmaktadır.

HANGİ DİŞ MACUNU, NE KADAR KULLANILMALIDIR?

Küçük çocuklarda florürlü diş macunu tasarrufunda çocuğun yutma riski vardır. Başkaca birinci 3 sene florozis açısından en kritik devirdir. Bu nedenle ebeveynler küçük çocuklarda yalnızca önerilen ölçüde diş macunu tasarrufu ve 7 yaşına kadar çocukların kesinlikle ebeveyn gözetiminde diş fırçalamaları konusunda uyarılmalıdır. Minenin olgunlaşması tamamlandıktan sonra (7-8 yaş) florozis riski yoktur. 6 yaşından sonra yutma refleksi geliştiğinden bu yaştan sonra macunu yutma riski de kalmayacaktır. Florozis riskini önlemek için 3 yaşına kadar sürüntü (0.1 gram diş macunu) halinde, 3-6 yaş arası bezelye tanesi kadar( 0.25 gram diş macunu) diş macunu tasarrufu önerilmektedir. Şayet çocuğun ağzında çürük yoksa florozis riskini önlemek için 500ppm florür içeren diş macunu kullanılması önerilir. Lakin çocuk 6 yaşından küçük ve ağzında çok sayıda çürük varsa esirgeyici hedefle 1000ppm florür içeren bir diş macunu önerilir.”

ÇOCUKLARDA DİŞ ÇÜRÜĞÜ TEDAVİSİNDE KULLANILAN METOTLAR

Flor pratiği: Diş yüzeylerine flor içeren preparatların uygulanması ile diş çürüğünün önlenmesi ve hassasiyet meselesi olan hastalarda hassasiyetin giderilmesi amaçlanmaktadır.

Fissür örtücü pratiği: Dişlerin çiğneyici yüzeylerinde bulunan derin oluklar, temizlenmesi çetin ve çürüğe yatkın kesimlere fissür örtücü uygulanarak çürük oluşumu engellenmeye çalışılır.

Kompomer ve kompozit dolgu pratikleri: Dişlerde bulunan ilerlemiş çürükler, gerekli ise lokal anestezi altında frezler ve/veya el aletleri kullanılarak temizlenir, gereken pulpa esirgeyici unsurlar uygulanarak diş renginde kompomer/kompozit dolgular yapılabilir.

Amalgam dolgu pratiği: Dişlerin çürük ve zayıflamış kısımları, gerekli ise lokal anestezi ile uzaklaştırılarak kalan diş dokusu amalgam dolgu hususu ile tedavi edilebilir.

Cam iyonomer siman dolgu pratiği: Gözetici diş hekimliğinde değerli noktası olan cam iyonomer içerikli dolgu hususları diş dokusuna bağlanarak uzun mühlet flor salınımı ile çürüğü önlemektedir.

Kron pratiği: Çürük lokal anestezi altında uzaklaştırıldıktan sonra kalan diş yapısı dolgu yapabilmek açısından zayıfsa piyasada makul boyutlarda hazır olarak bulunan kronlar yapıştırılarak diş tedavi edilebilir.

Amputasyon pratiği: Derin çürüklü ya da travma nedeniyle kırılmış dişler, çürük ve zayıflamış dokuların lokal anestezi altında uzaklaştırılmasının akabinde enfekte kron pulpası (dişin damar ve hudut içeren kısmı) kısmen/tamamen çıkarılarak kalan diş dokusu hususî dolgu materyalleri ile örtülenerek tedavi edilebilir.

Süt dişi kanal tedavisi pratiği: İlerlemiş diş çürüğü pulpanın iltihaplanmasına ve aniden başlayan, şiddetli zonklayıcı ağrılara neden olmaktadır. Bu durumda enfeksiyonun şiddetine, çocuğun yaşına ve koordinasyonuna nazaran kanal tedavisi yapılabilir.

Süt dişi çekimi: Diş çürüğü tedavi edilemeyecek biçimde ilerlemişse ve önemli seviyede enfeksiyon gelişimine neden olmuşsa gerekli durumlarda antibiyotik kullanılarak enfeksiyon denetimi sağlanıp ilgili dişin çekimi gerekebilir.

Yan tutucu pratikleri: Süt dişlerinin umumide ilerlemiş çürük nedeniyle erken kaybedildiği durumlarda bu dişe komşu dişler boşluğa kayabilir. Bu durumda yapılan sabit/hareketli bölge tutucular ile dişlerin kayması engellenir ve alttan gelecek daimi dişlerin düzgün sürmesi ile ileri devirde ortodontik tedavi gereksinimi azalır.

Daimi diş kanal tedavisi pratiği: İlerlemiş diş çürüğü nedeniyle pulpanın iltihaplandığı ve aniden başlayan şiddetli ağrı halinde bulgu verdiği durumlarda enfekte pulpa dokusu uzaklaştırılarak kök kanalları müsait dolgu hususu ile tedavi edilebilir.”

– İstanbul

Kaynak: DHA

ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.