Dolar 8,6369
Euro 10,1479
Altın 493,87
BİST 1.407
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23°C
Kuvvetli Sağanak
İstanbul
23°C
Kuvvetli Sağanak
Per 17°C
Cum 20°C
Cts 23°C
Paz 25°C

Asya kaplan sivrisineği ısırığında 3 ölümcül hastalık riski var

Sivrisineklerle bulaşan Batı Nil virüsü, sarıhumma ve dang ateşine dikkati çeken Prof. Dr. Onur Yaprak, “Havaların hala mevsim normallerinin …

Asya kaplan sivrisineği ısırığında 3 ölümcül hastalık riski var
A+
A-
06.09.2021
26

Sivrisineklerle bulaşan Batı Nil virüsü, sarıhumma ve dang ateşine dikkati çeken Prof. Dr. Onur Yaprak, “Havaların hala mevsim normallerinin üzerinde sıcak seyretmesi nedeniyle sivrisineklerin hastalık bulaştırma riski devam ediyor. Kimi bilim adamları tarafından Büyük İskender‘in vefat nedeni olarak görülen Batı Nil virüsü almış yaklaşık her 5 şahıstan 1’inde ateşle bir arada ishal, kusma, eklem ağrıları, baş ağrısı, beden ağrıları yahut döküntü üzere öteki belirtiler gelişebilir” dedi.

Medipol Mega Üniversite Hastanesi Organ Nakli Kısmından Prof. Dr. Onur Yaprak, dünyada her yıl yaklaşık 700 milyon insanın sivrisinek kaynaklı hastalıklara yakalandığını ve yüz binlercesinin bu hastalıklardan ötürü hayatını kaybettiğine dikkati çekerek ikazlarda bulundu. Prof. Dr. Yaprak, sivrisinek kaynaklı hastalıkların yaygın tipleri ortasında sıtma, dang, Batı Nil virüsü, chikungunya, sarıhumma ve Zika bulunduğunu belirterek, “Yapılan araştırmalarda Türkiye’de 7 cinse ilişkin toplam 62’den fazla sivrisinek tipinin olduğu saptandı. Bu tiplerin ortasında en önemli Aedes, Anopheles, Culex tipi bulunur. Aedes aegypti sarıhumma sivrisineği olarak bilinirken Aedes albopictus Asya kaplan sivrisineği olarak isimlendirilir. Farklı sivrisinek çeşitleri farklı ateşli hastalık etkenlerini taşır. Aedes cinsine ilişkin 2 sivrisinek çeşidi son yıllarda ülkemizde de görülmeye başladı. Güneydoğu Asya’nın tropikal ve subtropikal bölgelerine has bir çeşit olan Asya Kaplan Sivrisineği ve Afrika ile Güney Amerika‘ya has bir tıp olan sarıhumma sivrisineği son vakitlerde ülkemizde de popülasyonu hayli artan çeşitlerdir. Bu sivrisineklere ilişkin larvalar bilhassa kullanılıp atılmış otomobil lastikleri, ağaç oyuntuları ve günlerce değiştirilmeyen ağzı açık su saklama kapları üzere yapay kaplarda üreme gösterir” diye konuştu.

BEŞ ŞAHISTAN BİRİ HASTALIĞI AĞIR GEÇİRİYOR

Birtakım bilim adamları tarafından Büyük İskender’in mevt nedeni olarak gösterilen ve sivrisineklerle bulaşan Batı Nil virüsünün son yıllarda arttığını belirten Prof. Dr. Yaprak, şu bilgileri verdi:

“Batı Nil virüsü bilhassa göçmen kuşların göç yolları üzerinde bulunan ülkelerde sık görülüyor. Hastalık mevsimsel özellik gösterdiğinden çoğunlukla yaz boyunca ve sonbaharın birinci devirlerinde ortaya çıkıyor. Ülkemizin de bu nesilde yer alması, üstelik havaların hala mevsim normallerinin üzerinde sıcak seyretmesi nedeniyle sivrisineklerin de hastalık bulaştırma riski sürüyor. Yapılan çalışmalar Batı Nil virüsü ile enfekte olan şahısların yaklaşık yüzde 80’inin hafif ateşle seyrederek düzgünleştiğini gösteriyor. Virüsü almış yaklaşık her 5 şahıstan 1’inde ateşle birlikte ishal, kusma, eklem ağrıları, baş ağrısı, beden ağrıları yahut döküntü üzere başka belirtiler gelişebilir. Birden fazla kişi bu tip Batı Nil ateşi hastalığından büsbütün kurtulur lakin yorgunluk ve halsizlik haftalar yahut aylarca devam edebilir. Az sayıda bireyde şiddetli belirtiler olabilir. Virüs bulaşmış bireylerin yüzde 1’inden azında ensefalit (beyin iltihabı) yahut menenjit (beyin ve omurilik zarı iltihabı) üzere önemli bir nörolojik hastalık gelişir ve nörolojik tablo meydana gelen hastaların yüzde 10’u hayatını kaybeder. Hatta kimi bilim adamları Büyük İskender’in de bu hastalık yüzünden öldüğünü sav ediyor.”

SARIHUMMA KARACİĞER VE BEYNİ VURUYOR

Prof. Dr. Onur Yaprak, sarıhummanın ise bir RNA virüsü olduğuna dikkati çekerek, “Hastalığı taşıyan Aedes aegypti çeşidi sivrisineklerdir. Virüs karaciğer, böbrek ve dalak üzere iç organları etkiliyor. Karaciğerde hepatite neden olarak bireyde sarılık, pıhtılaşma faktörlerinde üretim eksikliği, damar içi pıhtılaşma, kanama üzere sıkıntılara yol açar ve nihayetinde şok tablosu gelişir. Virüse yönelik bir aşı olup endemik Afrika bölgelerine seyahatler sırasında aşı kullanılıyor. Hastalığın 3 evresi var. Birinci evrede ateş, bulantı, kusma, kas ağrıları görülür. Birkaç gün süren ve öbür enfeksiyonlardan ayırt edilemeyen tablonun akabinde şikayetlerin azaldığı ikinci periyot başlar. Fakat hastaların yüzde 15’i birinci 3-6 gün sonra kan zehirlenmesi olarak bilinen, karaciğer iltihabının sarılığın ve böbrek yetmezliğinin başladığı üçüncü periyoda girer. Bu periyotta hastalarda birebir koronavirüste olduğu üzere çok sitokin fırtınası ile birlikte yaygın damar içi pıhtılaşma sorunu gelişir, cilt, burun ve bağırsaklarından kanama başlar. Sonuçta hasta şok ve komaya, kalp, akciğer ve beynin etkilendiği çoklu organ yetmezliğine girer. Dünya çapında her yıl yaklaşık 30 bin kişi sarıhummadan hayatını kaybediyor” dedi.

KEMİK AĞRISI ENFEKSİYON BELİRTİSİ

Dang ateşinin de Aedes cinsi sivrisineklerle bulaştığına değinen Prof. Dr. Yaprak, şu değerlendirmede bulundu:

“Kırılmış üzere kemik ağrılarına neden olduğu için ‘kırık kemik humması’ olarak da bilinir. Hastalık genelde 1 hafta sürer ve güzelleşme ile tamamlanır lakin her 20 şahıstan 1’i şiddetli dang humması tablosuna girer, hatta mevte sebebiyet verecek kadar genel durumu berbatlaşabilir. Dang ile enfekte olan her dört bireyden biri hastalanır. Semptomlar hafif yahut şiddetli olabilir. Şiddetli dang humması birkaç saat içinde hayatı tehdit edebilir ve çoklukla hastaneye yatmayı gerektirir. Hafif dang humması semptomları, ateş, ağrı ve sızı yahut döküntüye neden olan başka hastalıklarla karıştırılabilir. Sarıhumma da olduğu üzere Dang hummasında karaciğer tutulumu görülebilir. Dünyada her yıl iddiası 100 ila 400 milyon kişi bu enfeksiyondan etkilenir. Her yıl dünya çapında yaklaşık 25 bin kişi dang hummasından ölmektedir. Bu tip virüslerden korunmak için dingin suları ıslah etmemiz ve sivrisinek denetimi yapmamız gerekiyor. Sokak hayvanları için dışarıya bırakılan suların birkaç günde bir değiştirilmesi gerekmektedir. İlaçlamanın vaktinde yapılması, sivrisineklerin ağır olduğu bölgelerde uzun kollu giysiler giyilmesi ve sinek kovucu sprey üzere kollayıcı tedbirlerin alınması korunmada katkı sağlar. Pencerelere sineklik takılması, kapı ve pencerelerin açık bırakılmaması öteki tedbirlerdendir. İlaçlama yapılamayacak tatlı su kaynaklarında ise sivrisinek larvası yiyen balıklar üzere canlılardan faydalanılması gerekir.”

 

Kaynak: Demirören Haber Ajansı

Haberler Times